Muz Sesleri’nde yazıyor dolayısıyla bildiğini bulmayı istediğinizi bilerek ya da daha çok şey bekleyerek okumaya başlıyorsunuz. Günlük şeklinde yazmakla uzun yazmak arasında ki farktan yadırgıyorsunuz biraz. Çünkü çok uzun cümleler ve kelime oyunlarıyla sıkıcı olabiliyor bazen.  Yazma birikimini, araştırdıklarını seçenek olarak hemen alıyorsunuz ve nasıl söylenir bilmem ama daha önce okuduğunuz yazarlardan da tanıdık bir şeyler buluyorsunuz sanki. Ekmek arası acemilik roman için istenmeden sunulsa da yine de derinlerde merak duygusunu bırakıyor size. Kadınlığa has gerekçeleri buluyor, acıyı hissediyor, adları yıllar önce konulmuş mezhepleri buluyorsunuz. Tabi ki olmazsa olmazı aşkı okuyorsunuz. Ve bir şehri merak ediyorsunuz, dili olsa da bir bir anlatsa bana diyebiliyorsunuz.

Son zamanlarda yazarların farkında olmadan geliştirdiği bir yöntem mi bilmiyorum ama çoklu insan karmaşasında farklı farklı hikâyeleri olan kişileri birbirlerinin hayatlarından geçirerek anlatmak Muz Sesleri’nde karşılaştığım detay. Bunu bulamıyorsan bile Lost gibi sondan başa doğru, sonra yeni başlangıca ve oradan bilinmeyene ve ne yani sorusuna final uyarlaması gibi bir akış olduğunu söyleyebilirim.   Aslında kitabı okuyan başkaları katılır mı bilmiyorum ama sanki biraz ruhiyatı haliniz de önemli kitapla arkadaşlığınız için. Ayrıca adı geçen Beyrut hakkında da bir şeyler biliyor olmak anlaşılması bakımından bana kesinlikle yardımcı olurdu düşüncesindeyim.  Yani dürüstçe ifade etmek gerekirse bunu bitirebilirsin şevkini kendimi vererek bitirebildim.  Kitabın Deniz ile ilgili bölümleri diğer anlatımlarına göre daha kolay okunurdu benim için. Köşe yazarlığı evet, roman yazma konusu bana göre göreceli : )

Genel olarak bakıldığında aldatılmanın bıraktığı izleri birçok kitap sayfasında ya da kişilerin bizlerle paylaştığı kadarıyla biliriz. Aldatan için de gerekçelerini. Ama genel olarak onlar ve bizler başlığında kadınlar ve erkekler açılımında esprili dili ile mantıklı tezleriyle sevdiriyor kitap. Boyunuz, huyunuz, uyruğunuz diye devam üçlü kafiye uyumu zincirinin erkek için yakıştırılanı ile kadına takılan anlamları müthiş bir pencereden değerlendirmiş. Kırıcı olsa da etkilenmeden atlatabilmek mesajı buluyorsunuz.

Hayatta her şey var. Birçok seçenek ve içlerinden seçme hakkı. Ne o haklardan birinin beni içinde yakmasını isterim, ne de birilerinin beni yakmasını. Ama tamire ihtiyaç kalplere onarım garantisi ve yalnız olmadığınız hissi veren bu kitap okunmaya değer. Farklı bir pencere var,  bakınız…

Robbins’in kadın ve erkek kavramlarını bu kitabın da buluyorsunuz. Yine farklı bir meslek, farklı bir uzmanlık alanı ve tabi ki zeki düşünen insanlar. Aynı mekânda yenilen aynı yemek için idrarlarının aynı kokacağını söyleyen Larry Diamond’a karşılık böbreğinde ki idrarını boşaltırken bunu fark eden ve farkında olmadan ondan etkilenen Gwendolyn Mati’nin hikâyesi…

“Kurbağayı koltuğa oturtsan, Sirius’tan da getirsen yine çamura atlar.”

Hayatın izlerini sorgularken buluyorsunuz karakterin, ya da karakterlerin. Arada zaman boşluğu olduğundan mı yoksa kitabın geneli mi öyle çok emin olamayarak yazıyorum ki arada atlamak zorunda olduğunuz, sanki yeterince bilinmemesi gereken detaylardan parçalarla devam ediyor Atay. Hatta çok iyi tanımalı, hayatından başka kesitleri daha önce okumuş olmalı hisside veriyor size.  Sonuna gelemeyeceğinizi düşündürecek up uzun cümleleri de arada sıkıveriyor. Yetmişli yılların en çok ses getirenlerinden. Kendi adıma zoraki, çaba harcayarak okuduğum ender kitaplardan.

“Bir kaç yokuş tırmandım, bir iki dönemeç. Döndüm ve yürüdüm burnumun doğrusuna. Yürüdüm yürüdüm bir kapı açıldı girdim. Yitirdim Kendimi kendi içimde…

Nazım Hikmet.

Eski zamanların soylu hanımefendisi anlatır kitap. Kadın soyludur soylu olmasına ama kendine güveni tam değildir. Dikkat çekebilecek kadar güzel ama kocası tarafından istenmeyecek kadar çekingen ve güvensiz. Asillerin kraliçesi ve annedir aynı zamanda. Eski zamanların ses getiren yeniliklerine adını yazdırmayı da becerebilen. Güvensiz ama yenilikler için zeki.

Bernand Mickey Wrongle namı diğer Ağaçkakan ve Prenses Leight Cheri’nin neotemi (geç kalmak) üzerine kurulu yaşantılarıdır. Pazar, hastaneye sevgilinin gelmediği gün, kibrit cebinde her zaman yanmayı bekleyen küçük alev olarak hayat bulur yaşantılarında. Biri doğuştan, diğeri kanun kaçağı olma gerekçisi ile sonradan soylu. Kızıl olmalarının doğal beceri olduğuna inanan bu iki tip bir Hawaii uçuşunda denk gelirler. “Aşkı kalıcı kılmayı kim biliyor?” diyerek mahremiyetlerine kabul ettikleri yaşantılarıdır kitapta anlatılan.

Okuduğum ne kadar kitap varsa, aykırılığıyla kafa tutan karakterlerin hepsi aşırı zeki olarak anlatılmış bulurum. İnsanı üzerine çeken karakterler savaşında beyin ile ağız mesafesini, ağzına geleni istediği gibi söyleme seçeneğini işaretlettirip destekler hale getirme işi sevilen türden sanırım. Çünkü Ağaçkakan’dan çok Leight Cheri’nin kullandığı bu yol destek görüyor. Küfür de hayatın bir parçası, yerinde olunca kadına da yakışıyor.

Kitap okunurken sıkmıyor ve masallarda ballandıra ballandıra anlatılan altın top nerede diye sorarak sizi düşündürüyor. Ayrıca Robins çizgisini pekiştiriyor. Kitap kitaplığımda…

Kitap üç arkadaşın geçmişlerinde ailelerinin terk ettiği evlerini merak etmeleri ve Filistin’in Ramla kasabasında geçmişlerini bulmaya karar vermeleriyle başlar. Sonuçta zaman geçmiştir ve hiçbir şey eskisi gibi değildir. Hayal ettiğine en çok yaklaşan Bashir’in Dalia tarafından evine davet edilmesiyle olaylar gelişir.

Kitaba tarafsız gözle bakmak ve anlayabilmek şart. Öncelikleriniz, dini görüşünüz bir adım geride, siyasi farklılara hak verme isteği hemen yanı başınızda durmalı.  Kitap birçok belge toparlanarak yazılma özelliği taşıyor. Hikâyeye dönüştürülmesinde bilgilendirme hizmetinin etken yattığını düşünüyorum. Eğer ki tarih kitabı gibi raflara sunulsaydı sahip olan ve okuyan sayısı az olurdu. Ama yazar için tarafsız bakmaya çalıştığını düşünüyorum.

Aslında çok yakın tarihlerde okumadım. Ölümünün hemen ardından okudum. 2001 yılının başlarında.  İçinde adı geçen isimlerin büyüklüğü de kitaba karşı daha kibar daha anlayışlı olmanızı sağlıyor. Atatürk oluyor içinde,  Sait Faik Abasıyanık,  Yahya Kemal, Ahmet Haşim ve başarılı birçok edebiyatçı.

Kitapla ilgili internet üzerinden çeşitli bilgilendirme yazıları bulursunuz ama bu kitapta en çok etkilendiğiniz şey Cumhuriyet tarihine eşlik etmiş başarılı, aydın bir kadınla buluşuyor olmanız olması. Hele hele anılarının geçtiği isimler bırakın o dönemleri, günümüzde bile son derece saygı duyulan aydın modern isimler.  O yılların onca zorluğuna rağmen eğitimini almış ve başka dilleri de konuşmayı öğrenebilmiş bir yazarın anıları. Kendisiyle tatlı tatlı eğlenebilen, hayatın sonsuz enerjisine çok fazla başarıyı sığdırabilmiş Urgan’ın bu kitabını okuyun. Farklı bakabileceksiniz…