Kitap hakkında uzun özet geçmiyorum ki okumayanlar için çekiciliğini kaybetmesin ama hani sıralama da en azından benim sıralamamda şart dediğim türden değil.  Fakat yine de bildiğiniz ama ilginizi kaybettiğiniz detaylara bakış açısı sunabilir. Yani… Okudum bitti.

Eski edebiyat anlayışı çok farklıymış. Hani ne alaka derseniz adına sansür denilen uygulama çok daha hissedilecek derece de yaşandığından ne kadar engellediler kendilerini kim bilir merakından sayfalarını çevirdim ilk. Bu sadece kişisel fikrimdir kesin böyledir diyemem. Kaç yılında okumuştum bu kitabı ilk hatırlayamadım ama ikinci kez okumaya başladığımda ayrıntılarının neredeyse tamamı aklımdan silinmiş. Fakat ifade etmekte zorlanıyorum ama günümüz dili gibi değil. Belki de aklımda önemsediğim başka detaylar olduğundan hislerim bu yönde.

Kitabın genel konusu bir kolunu bırakıp gelmiş savaş sonrası ülkesini kendi gibi değişmiş bulan Salih’in hikayesini anlatır. Değişime ses olmasını ve gerekçelerini de içinde bulursunuz. Günümüzde de farklı isimlerle benzerlerini yaşamaya devam ettiğimizi bilirsiniz. Akıcıdır ve geçmişten günümüze eğitimi bilmeye kesin ret gibi olaylara örnektir. Bir yaşam ve mücadele vardır ama hedef bağımsızlık duygusu ve vatan sevgisidir. Benim yaş aralığım için genç yaşlarda okunmalı da yine de çocuklarımıza örnek olabilir.

Yaşlı kadınlara hizmet eden güzeller güzeli Katyuşa ve hizmet ettiği hanımlarının yakın akrabası olan Dimitri arasında akar hikâye. Katyuşa çok küçük yaşlarda kaybeder ailesini ve kimsesizliğiyle sığındığı evde kendisini gibi yakın hikâyesi olan Dimitri’nin  ilgisinden etkilendiği için bir gece birlikte olur. Rus ordusunda görevli bir subay olduğundan birkaç günlük tatil için geldiği bu evden o birlikteliğin sabahı ayrılır. İşte olaylarda o geceden sonra şekillenmeye başlar. Hamile kalır Katyuşa, hizmetçilik yaptığı evden dışlanır, çocuğunu doğurmak için bir tanıdığına sığınır, çocuğunu doğurur onu yetiştirme yurduna bırakır ve hayatını devam ettirmek için hayat kadınlığı yapmaya başlar. Bir gece birlikte olduğu adam öldürülür ve tesadüfler Katyuşa’nın suçlu olduğunu gösterir. Hüküm giyer ve tüm bu olaylar zincirinde Dimitri görevli olarak onun davasında bulunur. Kendini suçlu hisseder ve ona yardım etmek için çırpınır. Arayışında adalet sisteminde ki açıklıkları fark eder. Amacına ulaşır onu yeniden hayata kazandırır. Her şeyi telafi etme adına evlenmek ister ve Katyuşa başka biriyle evlenerek biter kitap.

Kısaca anlattığım bu kitap son derece akıcı ve mesajlarla aşk güzeldir, sevmekle insan her şeyi yener, ne olursa olsun mutlu olmak başka bir şey mesajı vermediği için sevdim belki de.  Kimilerine göre çok özensiz bir gece, kimilerine göre içine aşkı serptiği bir gece olabilir yaşananlar ve her giden ne kötü her kalan da masum değildir mesajı bulabilirsiniz. Meslekler ya da o mesleklerin isimlerinden kötü değildir insan altyapısı da bariz olarak bulduğunuz detaylardan. Ne olursa olsun vicdanı anlatıyor, eleştiriyor, yasa eksikliklerini hikâyesine dâhil ederek sonra iyiyle kötüyü yer değiştiriyor ve sevgi olsa bile vicdan arasında gelen sese mecbur olmadıklarını hissettiriyor.

Akıcı sevilesi türdendir. Özellikle kitap alışkanlığı edinmek isteyenler için tavsiye ederim.

Genel olarak bakıldığında aldatılmanın bıraktığı izleri birçok kitap sayfasında ya da kişilerin bizlerle paylaştığı kadarıyla biliriz. Aldatan için de gerekçelerini. Ama genel olarak onlar ve bizler başlığında kadınlar ve erkekler açılımında esprili dili ile mantıklı tezleriyle sevdiriyor kitap. Boyunuz, huyunuz, uyruğunuz diye devam üçlü kafiye uyumu zincirinin erkek için yakıştırılanı ile kadına takılan anlamları müthiş bir pencereden değerlendirmiş. Kırıcı olsa da etkilenmeden atlatabilmek mesajı buluyorsunuz.

Hayatta her şey var. Birçok seçenek ve içlerinden seçme hakkı. Ne o haklardan birinin beni içinde yakmasını isterim, ne de birilerinin beni yakmasını. Ama tamire ihtiyaç kalplere onarım garantisi ve yalnız olmadığınız hissi veren bu kitap okunmaya değer. Farklı bir pencere var,  bakınız…

Robbins’in kadın ve erkek kavramlarını bu kitabın da buluyorsunuz. Yine farklı bir meslek, farklı bir uzmanlık alanı ve tabi ki zeki düşünen insanlar. Aynı mekânda yenilen aynı yemek için idrarlarının aynı kokacağını söyleyen Larry Diamond’a karşılık böbreğinde ki idrarını boşaltırken bunu fark eden ve farkında olmadan ondan etkilenen Gwendolyn Mati’nin hikâyesi…

“Kurbağayı koltuğa oturtsan, Sirius’tan da getirsen yine çamura atlar.”

İçine kapanık, güvensiz dünyalarında birbirlerine denk gelen iki kişidir onlar. Bir resim sergisinde günlerce izlenecek, izlenmeye değer bulunacak kadar bağlanılacak kadındır Maria Puder ve onu kayıtsız şartsız itirazsız kabul edendir Raif. Derinlerde coşkulu, yüzeyde mesafeli ama çok bağlanılmış aşklarını Raif’in ağzından okursunuz. Sonunu tahmin etmek zor olmasa hiç sıkılmadan okuyacağınız türdendir. İlk başlarda çok merak uyandıran bu kişiliğin ilerleyen sayfalarda çözülmesi de şaşırtır sizi. Bu kitap sanki Masumiyet Müzesi’nin başka bir dili başka bir anlatımı hissi uyandırdı bende. Zira her ikisinde derin ve ölmez aşkı buluyorsunuz. Akıcı dili ve olaylara başlama açısından çok başarılı. Mutlaka okumanızı dilerim.

Adından anlaşılacağı gibi üç kişinin ilişkilerini anlatır bu kitap. Halil, Yakup ve Leyla’nın hikâyesini.  Zamanları ve şartları farklıdır, sevdikleri başka sevenleri başkadır. Konusuyla dikkatimi çekmese de dilinin akıcılığını yok saymam mümkün değil. Karakterlerini de güzel tasvirlemiş. Okunmaz değil.  Ama Türk edebiyatında farklı bir tarz çizmiş de değil. Yine de yazma adına yaptığı çalışmalarından dolayı takdiri hak ediyor. Başka bir kitabıyla daha çok anlaşabileceğimi ümit ediyorum. Keyifle okumanız dileğimle.

Hayatın izlerini sorgularken buluyorsunuz karakterin, ya da karakterlerin. Arada zaman boşluğu olduğundan mı yoksa kitabın geneli mi öyle çok emin olamayarak yazıyorum ki arada atlamak zorunda olduğunuz, sanki yeterince bilinmemesi gereken detaylardan parçalarla devam ediyor Atay. Hatta çok iyi tanımalı, hayatından başka kesitleri daha önce okumuş olmalı hisside veriyor size.  Sonuna gelemeyeceğinizi düşündürecek up uzun cümleleri de arada sıkıveriyor. Yetmişli yılların en çok ses getirenlerinden. Kendi adıma zoraki, çaba harcayarak okuduğum ender kitaplardan.

Birbirinden farklı karakterleri özellikle olgun yaş aralığında seçmiş. Beni en çok etkileyen çocukluk aşkına bağlı kalmış bir adamın, içinden geniz geçen tüm şehirlere sevdası ve başladığı noktaya çocukluk aşkını bulmaya gelmesini anlatan oldu. Deniz ve çocukluk aşkı deniz ile buluşmuş olanı. Yarım kalıp kaçırmışlığa dayanan hikâyeler en üzücü olanlardır ve bu noktada çok başarılı.

Kitaba isim olan Şiir ve Öykü’nün tutucu aile yapısında farklılığı ve itirazlarıyla karşımıza çıkması, bir grup orta yaş arkadaş toplantısında cinselliklerine bağlı anılarını paylaşma süreçlerini anlatan bölüm ve diğerleri hepsi güzel. Aynı hikâyeyi beş farklı noktadan anlatması yine kitabın ilgi çekmesini sağlayan detaylardan.  Kısa sürede çok değil bir saatlik zaman zarfında bile bitirebileceğiniz bu kitabı sevebilirsiniz.