Kitapta bunların özetidir. Zengin bir ailenin genç oğlunu yetiştirsin, onu evliliğe hazırlasın diye artık yapmamaya yemin etmiş Kostak Emine ‘nin hikâyesi.

Kitap Denizli’de geçer. Konu ile kısa bir araştırma yaptığınızda da Denizli iline ait eski bir gelenek olduğunu öğreniyorsunuz. Fakat eğreti gelinler hiç evlenemez, çocuk doğuramaz ve âşık olamazlarmış. Çünkü sadece küçük bir bohça ile çağrıldığı eve gider, orada bakılır, işinin bittiği düşünüldüğünde ise başka birinin evine yollanırmış. Ancak tecrübesine rağmen güzellikleri tükenmeye başladığında eğreti gelinlik yaptığı gençlerden birinin himayesinde, istenilmesi durumunda kalabilirmiş. Böyle bir hayat yaşar, insanlarda bunu doğal karşılarlarmış.

Şükriye Kozalı’nın kaleminden de dökülen bu tür bir konudur. Kostak Emine’nin parasızlıktan son işim diye kabul etmek zorunda kaldığı ve sonunda aşık olarak aşkına kavuştuğu hikayesi. Konusu ilginç geldiği için okuduğum sevdiğim kitaplardan. Kitap sinemaya da aktarıldı. Filmini de izledim ama kitapla kıyasladığınızda kitap çok çok başarılı.

Âşık olunacak yüzler vardı; birde bedenlerine âşık olunanlar.

Duygu olsa da olmasa da değişmeyen yapılacaklar

Öpmek, dokunmak, koklamak, girip çıkmak, girip çıkanı algılamak ve fısıldamak.

Tercihlerle ilgili açıklama yapılmış, sebeplerde sıralanarak.

Etkilendiklerimde oldu; olmaz dediklerimde.

Her şey hep aynı.

Kavuşmanın şekli kavuşmamanın acılı kısmı, tatlandırıcı

Gözlerimde okuduklarımı canlandırma bölümü belirsiz kaldı.

Anladım yine yeniden tercihler yaşanıldığında güzel

İster çok acıyan olun ister çok acıtan

İster kalan olun ister hiç var olmayan…

Kız çocuk erkek çocuk bir bahçenin hoplayan, zıplayan, bisikletini bir tur için ödünç isteyen, evine girip karnını rahatça doyuran, annesine bilmen ne hanım teyze diye hitap eden, babasının getirdiği çikolatayı rahatça paylaşabilendi. Her şeyden önce çocuk kalbinin küçük çırpıntıları komşular tarafından bilinir hoş görü ile o süreçler rahatça geçerdi.

Toplamda kaç kişiydik pek bilmiyorum ama Canan vardı en çok anlaştığım ve sevdiğim.  Ümmühan vardı. Aykut, Soydan, Şafak, Buket, Teoman, İnci ve şu an yüzlerini hatırlasam da isimlerini unuttuğum diğerleri.   Sabah dokuza kalmaz buluşurduk sitenin tam ortasında. Yaz akşamlarının zorunlu eve çağrılma faslına kadar doya doya koşar, bağırır, gürültümüzden azar işitir, elimiz yüzümüz pislik içinde dönerdik. Ellerimi yüzümü yıkayana kadar yorgunluk bastıran uyku da tatlıydı.

Büyüdük.

Az önce liste de adı olmayan biri vardı. Güzelliği dillere destan, zekâsı takdir gören, ailesi en sevilen, oğullarına eş, kendilerine gelin olması en çok istenilen.  Belki de bu yüzden hem en iyi arkadaş oluyordu hem de mesafeli bir yan. Biz büyüdük ve değişti dünya şarkıları gençliğimize eşlik ederken değiştik ve herkes hem kendi yollarına gitti hem de eski site küçüldü de küçüldü içine sığılmaz fabrikasyon istenmez oldu. Adresler değişti bir bir.

Ve yıllar sonra…

Arkadan bir sesin size seslendiğini duyarsınız.  O devasa boy birden küçülür de küçülür o tanıdığınız ve yine küçükken en çok dikkatini çeken ellerine bakarsınız onlar da silinmiş olur. Son bir gayretle simsiyah saçlarını ararsınız ama özgür değil kapatıldığını anlarsınız. Kapatılsa da çoktan grileşmiş olduğunu bilir sanki kendi saçlarınızın grisini bilmiyormuş gibi geçmişi ararsınız.  Adını söylersiniz şaşırdığınızı da ifade ederek size doğru öpülsün diye uzatılan eli sararak. Hemen yılların acımazsızlığı şikâyet konusu olur.  Merve’yi sorarsınız.

“O evlendi. Zengin bir aileye gelin gitti. Evin en küçük geliniydi. Dört eltisi vardı. Çocuk yakışıklıydı, çok yakışmışlardı. Ama ailenin en kötüsüymüş bize denk gelen. Bir akşam kafasına vazo fırlatmış. Yüzü kesildi. Sonra da kendini bilmeden birkaç ay yattı. Biliyor musun insan kendi kendine beynini yiyebiliyormuş. Adı neydi ki o hastalığın? Sonra yine hastalandı. Boşandı. Aklını kullanamayan biri haline geldi. Beynin de ki hasardan geçen ay kör oldu. Geçen hafta Bursa’da ameliyat oldu. “

Anlatmaya devam ediyordu. Kimseye belli etmesem de bazen kötüyüm. Duyduklarınıza alışmak kolay da birkaç soru sorup merakını giderdikten sonra hissettiklerinizi rafa kaldırmak etkileyici. Bu anlattıkları o güzeller güzeli arkadaşıma mı oldu? Eski arkadaşlara haber verilip bir ziyareti hak etmiyor mu eziciliğinde dinliyordum.   İşin garip yanı seviniyor muydum?  Dünyalar güzeliydi öylemi dünyalar güzeli… Son bir gayretle aklımdaki kötü düşünceleri geriye atıp hayatın izlerine şaşırıyordum. Hatta garip bir üşüme sarıyordu bedenimi. Kendimi düşünüyordum hatta çocuklarımı.  Kendinize hem kızıyor hem de kim bilir ne zaman hatırlayacağım bu anıyı geçmişe bırakıyordum.

Konusu itibariyle zaman zaman sizi kimi desteklemeniz gerektiği konusunda sorguya çekse de gönül hep aynı şeyi seçiyor. Sevgiyi; ya da olmasını dilediği kuvvetli sevgiyi.  Bu sevgi ki kişilerin istem dışı kendilerini içinde buldukları bir duygu yoğunluğu olarak ifade edilse bile ben bir insanın diğerini ilk gördüğün de sevip sevmemeye karar vereceğine inananlardanım. Cümlelerim özetleyici gibi gelse de kitap size der ki;

Aile baskısı altında büyüyen Felix hatta tam adıyla Felix de Vandessene ailesinin de katıldığı bir baloya eşlik eder ve orada Kontes Henriette yine tam adıyla Kontes Henriette de Mortsauf tanışır ve onun güzelliğinden çok etkilenir. Uzunca süre ona odaklı yaşar ve yine hiç ummadığı bir anda onunla karşılaşıp tanışırlar. Sık sık bir araya gelmeye başlarlar. Kontes kocasından, onu sevmediğinden, çirkinliğinden bahsederden Felix kendi ailesini paylaşır ve birbirlerine aşık olan iki insan olurlar. Felix günün birinde mevki sahibi olmak için başka ülkelere gider ve Kontesle mektuplaşmaya devam ederler. Birbirlerine son derece bağlı ama birbirlerini uzaktan seven insanlardır. Ve yine bir gün Kontes Felix’in başka birine aşık olduğunu öğrenir ve hastalanır. Felix aşkı tattığını sandığı süreci doldurup geri geldiğinde Kontesi hasta yatağında bulur ve ona bıraktığı mektubu alır. Kontes ölmüş Felix ise hep onu sevmiş biri olarak hayatına devam eder.

Kitap aynen yukarıda ki paragrafı anlatır size. Biri yasaklı yani evli diğeri bekar ama birbirine aşık iki insandır anlatılan. İşin bu kısmı sizi üzmüyor değil. Birini ölesiye çok sevecek ama başka birine bağlı kalmaya kendini mahkum ederek yaşamaya devam edeceksin. İmkansızı okumak canını yakmayacaklar için çok başarılı. Okuyun derim.

Bir Perşembe günü, hayat dolu umutlarla düşünceleriniz demli ya da paşa çayı kıvamı tartışmasına katılmış, tüm görselliğinize sahip çıkmış kişnek bir hayatın kaybettik vurgununa rağmen düşen ateşi kor edip, yeniden saldıracak gücü sahip çıkar mıydınız? Bu çıkışın yeniden hayal kırıklığı olma ihtimalini göze alır mıydınız? Kaybetmeyi kaybetmeden kesinleştirir miydiniz?  Yine de tüm geride ki izlerinize sahip çıkıp derin bir nefes alıp evet başlıyorum der miydiniz?  Sanırım bu kazanacaklarınıza göre değişecek ihtimaller zinciri.  Derin bir nefes için azıcık desteğe ihtiyacım var. Sadece hepsi bu.

“Vermediğiniz şeyi alamazsınız, kendinizi vermeniz gerekir. Devrimi satın alamazsınız. Devrimi yapamazsınız. Devrim olabilirsiniz ancak.”

Ursula K. Legun

Adını duyduğum ve okuma listeme aldığım kitaplardan biriydi. Ütopik ama sorgulanması bakımından insana cesaret veren ve hatta sizden bir anlatım sunan kitaplardan biri. Yansıyan dünya, sağcılık solculuk kriterlerinin sert, dönülmez noktalarından değil. Belki de birçok insanın okurken kendi fikirlerini bulabileceği türden. Öyle ki özellikle 15 ile 18 yaş grubunun okuması gereken kitaplardan. Hatta üzerinden başka başka konulara yönelebilir ve düşünce tarzıyla eleştirebilirsiniz. Yeni şekillenecek düşüncelere yada mevcutlara örnek olabilecek kitaplardan.

Dr. Shevek ve Anarreslerin farklı dünyalarından fantastik yansıma. Konuşulacak çok şeyin olduğu ama bunu karşılıklı bir kahve eşliğinde yapılacağı kitaplardan. Güzeldi, çok güzeldi.

Her sabah evden işe yolculuğumun tanıdık adı çalıştığım şirketin servis aracı. Yaklaşık 15 dakikalık yol arkadaşlığında ki yüzlerin hepsi tanıdık. Neredeyse koltuklarımıza oturuş yerimiz bile biletli yolcular gibi belirli. Arada başka numaralı koltuklara oturan kişileri saymazsak tabi.

Evden işe sürecek yolculuğumda bir ucunu telefonuma taktığım kulaklığıma volüme vererek kulağıma denk gelecek kısmı yerlerine yerleştirirken sabahın şu dakikalarında beni ya neşelendirecek yâda hüzünlendirecek şarkıyı seçtim. Bu sabah kulağıma gelen ilk şarkının seslendireni MFÖ ve Yalnızlar Garı şarkıları.

Yazı turadan daha garip bir şey benim kendime yaptığım. Frekansı değiştirme fırsatım kendimde ama yaklaşık 3 yıldır hafta içi her gün devam eden bu yolculuğun bende ki oyunu. Her sabah her bir frekansın adını çok iyi bildiğim ses dalgalarını sadece ilk şarkı için değiştirmeden dinliyorum.  Bir şarkılık hüznüm ya da sevimcim olur.  Bazen karıma ilk evet dediğim anı bazen bir korku filmini bazen havadaki bulutu düşünürüm. Ağladığım zamanlarımda olur kimsenin göremediği. Saklarım yüzümün sol tarafında kalan bana yakıştığı hep nitelenen gamzemin eşiğinde. Öyle zamanlarım olur ki bir dans sahnesinde kendimi çılgınca dans ederken bulurum. Her hareketi yapmak kolay olur. Genellikle dans ederken partnerlerim başkaları olur. Karım bir masada oturur ve övünen gözlerle beni destekler görürüm. Kendi kendiyle konuşmanın dışındadır yaptığım.

Yalnızlığımdan kurtuluşun değişik avuntusudur. Kendi kendini köreltip yıpratmanın dışında bir çeşit hareketlilik. Her kesin hayalleri yok mudur nasıl olsa? Benimkisi kimine göre değişik kimine göre basit olabilir ama bu bazen bir akrabaya kırgınlığını bazen eşe kavuşma dakikalarının özlemini bazen çağın modası stres denen en yakın arkadaşımızı geride bırakmanın farklı şekillendirilmişidir. Hayat güzel. Sizde deneyin tüm gücünüzle.  Birazdan yeni günü şekillendirmeye başlayacağım. Bir sabah kahvesi içip hemen eşimi arayacağım. Sonra bilgisayarın ekranında beni nitelendiren mesleğimin kurallarını oynayacağım. Akşam olunca her salı değiştirilen duvar ilanı yerini bir sonrakine bırakana kadar benim eve gitmeden önceki ilk durağım olacak.  “Ne aptal bir ilan” diye diye  ona alışacağım. Ama hepsinden önce servisimden inip yüz metrelik yolumu yürüyeceğim.

Çok yönlü olmak ve bu özelliğinizi geliştirebilmek zordur. Ne de olsa onca iş arasında konsantrasyon eksikliği yaşamak ve kendini tekrarlamak olası. Ayrıca şarkı sözlerinizde oldukça yalın ve açıklayıcı olup çok şey anlatmalısınızdır ki bu roman yazarken bu kadar önemli olmayabilir. Giriş gelişme ve sonuç için vaktiniz vardır. Toplumsal sorunlar, bunların neden olduğu sebepler, ne yapılabilir sorusunun yanıtı ve mutlu son. Hiç beklenmedik bir final bulamıyorsunuz. Ne kadar sürükleyici olursa olsun şaşıramıyorsunuz çünkü mesajın yerine oturabilmesi için mutlu son şart. .

Şarkılarının tadı bir başka ama olsun severim ben bu adamı diyorsunuz buyurun. Size ondan bir örnek daha.

Beklediğim anlar yok. Öyle sonradan, sıradan beni hüzünlendiren ne varsa kaldırıp kenara koydum. Anlatacak çok şey her zaman var tabiki. Sorunluluklarım  sıradan sözcüklerim hepsi yanımda. Bir uyanış demek olabilir geçmişten bir tanıdık sizi kendinize  getirirken. Sahip olabildiklerime baktım. Sağlıklıyım.  Sıradan basit olmamışım.

Karanlığa kalmamış olmak güzel. Derinlerde sıkışıp kalmamış olmakta. Özel ve güzel ne varsa paylaşılmış anlatılmış. Bazen bir çocuk masalı bazen çocuk hayali olup kalmış ama yinede mutlu yanı  ağır basan. Dedim ya bir tanıdık sizi kendinizi getirirken çocukluğunuzu yeniden hediye veriyor.

O büyük deprem felaketinden sonra ilk karşılaşmamız. Yüzü hala çok tanıdık ama çok yaşlı. Karnı çok belirgin derece gebeliğini gösteriyordu. Şaşırdım önceleri. Nasıl bu kadar çabuk yaşlandığına hayret ederek. Gülümsedi. İşte o zaman o dişlerin çöküşünü görmek tiksintiden çok acı verdi. Onun için hüzünlendim. Mutluyum desede değildi belli ki. Karnındaki kız ama evde onu bekleyen oğlundan bahsedince de daha bir şaşırdım. Çünkü çok iyi görünmüyordu. Dedim ki acaba hangisini çok sevecek. Çünkü hepsini çok sevemeyeceği hissediliyordu. Ben herkeze yetebilecek güçlü bir kadınım anneyim profili yokdu. Daha çok keşke tek çocukla kalabilseydim, keşke hiç çocuk yapmasaydım, keşke hiç evlenmeseydim, keşke hep çocuk kalabilseydim hüznü vardı. Onun görmediklerini görüyordum sanki. Sıradan bir karşılaşma bir kaç saniyelik görevden yapılan sıradanlaşma. Ayrılmak istedim telefon numaramı ister diye korkarak. Korktuklarım olmadı. Spor  yapmak için haftanın belli günleri gittiğim salonu gitmek için hızlandırdım kendimi. Önünden geçdiğim bir vitrinden kendime yansıyana baktım. Sahip olabildiklerime sevindim. İyiki basit kalmamıştım.

……………….