Yüzlerce fotoğraf arasında rast gele bir fotoğraf daha dikkatini çekmişti. Zihninde bile hayal meyal hatırladığı yüzünün de zaten büyük bir bölümünün görünmediği annesi. Babasına ait hiçbir şey yoktu. Olmamasına rağmen annesinden daha iyi hatırladığına kendiside şaşırdı. Demek o kadar başkaydı nefretle sevgi arasında kaldığı köprünün hatırı. Kokusunu aradı yoktu. Kâğıdın eskiyen kendine has kokusunu aldı ve onu da yere bıraktı.

Siyah beyaz fotoğrafların bile teknolojik geçişine tanık olabilmişti. İlk zamanlar neredeyse gri çıkan fotoğraflar yetmişli yılların hemen başında gerçekten iki renk olabilmiş. Siyah ve Beyaz. İçlerinden düğün fotoğrafına yöneldi. Karısının saçları salık, neredeyse belinde, duvak yere kadar, duvağın yanında aşağıya inmiş simden ipler. Yüzü tam olarak görünmüyor. Evlerine girmeden önce çekmişti karısının o günden kalan tek fotoğrafını. Şimdiki aklı olsaydı yanında dururdu. Gülümsedi. Karısını bile inanamazdı eski fotoğrafına.

Bir başkasına yöneldi. Kızını dünyaya getirmiş karısının kan ter içinde ne oldu der gibi bakışları. Yüzünde gülümseme yok; daha çok korkmuş bir ifade. Ama ilk saatlerini kaçırmadı baba olarak. Sonraki 4 çocuğunu da çekebildi Ahmet Efendi.

Artık puslu puslu renkli fotoğraflara yöneldi. Çocuklarının sünnetleri, hasta olduklarının anları. Piknik resimleri. Rakısına şerefe söylentisi, basit bir grevin görüntüsü, neden çektiğini bilmediği Bulvar gazetesinin başlığı, Türkan Şoray’la konuştuğu bir anı, gelinlerinin resimleri, git gide nasıl göbekli biri haline geldiğinin her bir detayları.

Uzun zamandır yapmadığı bu geçmişe yolculuk duygulandırmıştı Ahmet’i. İyi ki arada kadın günleri vardı. Torunlar, çocuklar derken hiç yalnız kalamaz olmuştu. Son zamanlarda aynaya da bakmıyordu. Gözleri buğulandı ve toplamaya başladı fotoğraflarını. Çok az bir yığın kalmıştı ki son resmini gördü. Dede olduğu belli olan resmini. Gerçekten yaşlanmış olduğu görünce apar topar topladı fotoğraflarını.

Oldukça karışık oldu kabul ediyorum ama inanın kitapta böyle. Öncelikle şunu belirtmeliyim bu kitap yazarın daha önceki kitaplarını okuyanları kesinlikle yanıltacak türden değil. Çünkü Robbins kolay anlaşılır cümleler yerine zıtlık ifadelerle söylemek istediğini anlatmayı seven bir yazar.  Giriş gelişme sonuç üçlüsüne inatla bağlı kalanlar için sonuç giriş gelişme hissi veren bu kitap sinir yapabilir.

Bir adam düşününki öyle bir medeniyette yaşar ve saçında tek bir beyaz saç için ölmesi gerektiğine inanılan halkı tarafından öldürülür. Aslında ölmez kral. Küçük bir oyun başlar ölümsüzlüğe doğru. Ölümden kaçarken Pan’la karşılaşır. Ve kocası öldüğü için yakılarak öldürülmesi gerektiği düşüncesine hayır diyen Kudra ile buluşup ölümsüzlüklerine bin yıl bir geçmiş ve bir sürü medeniyet sığdırarak yaşarlar. Hayatta kalmaları birkaç madde tarafından açıklanır. Kudra merak eder ve diğer tarafa gider. Hayat devam eder. Kalplerinde tüy hafifliği olanlar geri dönerken ağır basanlar cehennem yazan gemi ile Kudra’nın da bilmediği yere gönderilir.  Sonuçta yaşam güzeldir. Döner Kudra.

Kitabı dünya görüşünüz, yaşama şekliniz vs gibi maddeleriniz sıralayarak okursanız mümkün değil okuyamazsınız.  Ama içindeki herhangi bir kelimeden, bir cümleden, Pan’ın kokusundan rahatsız olmayı normal karşılarsanız okunası türden.